Buddha, War and Peace
उठेका हातहरू
हतियारसँगै
रणभूमिमा
बुद्धको आँखाको भवमा
बुद्धको हेराइको भवमा
किन हो कुन्नि !
त्यसै लत्रन्छन् ।
बारुद र बमका बीचमा
बुद्धको उपस्थिति
रगत र रौद्रतामाझ
बुद्धको तरण
शायद भ्रम हो
एक बेअर्थी दर्शन हो ।
भूत, वर्तमान, भविष्य … !!!
काला र गोराको भेदमा
थु्प्रिएका सहस्रौं लाशमाथि
बुद्ध निश्चल उभिरहेछन्,
बेफिक्री हाँसिरहेछन्
शायद सर्वत्र त्यस्तै चाहिरहेछन् ।
सोमालियाको भोकमरीमा
सुकेका शरीर देखेर
बुद्ध आफ्नो तपावस्था सम्झिरहेछन्
अनि भनिरहेछन्
–”तिमीहरू सबै बुद्ध हुनेछौ…. बुद्ध
. .. मजस्तै
प्रतीक्षा गर !”
हुतू र तुत्सीको संघर्षमा
बुद्ध शाक्य-अशाक्यको लडाइँ देखिरहेछन्
अनि
कुनै सिद्धार्थको जन्मको विश्वास दिलाइरहेछन् ।
बोस्निया-हर्ज्गोभिना
चेचेन्या-रुस्
सबैतिर बुद्ध पुगिरहेछन् ।
सर्व् र मुसल्मानको लडाइँमा
बुद्ध शान्तिको पाठ पढाइरहेछन्
प्रत्येक गोला, मिसाइल्मा
आफैँ पड्किरहेछन् !
बुरुन्डी, हाइटी, अल्जेरिया
अफ्गानिस्तान, पाकिस्तान, हिन्दुस्तान
एक्ला बुद्ध जहाँकहीँ पनि पुग्छन्,
पुगिरहेछन् ।
तामिल् र लंकाको झगडामा
बुद्ध घाँटीमा ‘साइनाइड्’ झुन्डाएर
कम्मरमा ‘टायम् बम् फिट्’ गरेर
शान्तिका लागि घोकेर स्वतन्त्रताको नारा
बन्दुक र बारुदसँगै
हुंकार गर्छन्, गर्जन्छन् ।
हिन्दू र मुसल्मानहरू
बुद्ध बुझ्न नै
मन्दिर-मस्जिदको लफडा निकाल्छन्
मारकाट गर्छन्
हिंसा फैलाउँछन् ।
क्याथोलिक्-प्रोटेस्टेन्ट्…
सिया-सुन्नी … !!
बुद्ध शान्त भै हेरिरहन्छन् सबै
शायद बुद्ध त्यही चहान्छन् ।
मध्यपूर्वको अशान्तिमा
बुद्ध आत्मशान्ति पाउँछन्
अनि अघोषित क्षेत्रीय युद्ध मच्चाउँछन् …. ।
डाइनमाइट्को आविष्कारमा रमेका बुद्ध
नोबेलको शान्तिपुरस्कारलाई धिक्कार्छन्
हिरोसिमा र नागासाकीका विष्फोटमा
खुशी भै नाचेका बुद्ध
संयुक्त राष्ट्रसंघको शान्तिअभियानलाई सराप्छन्
नेपालको शान्तिक्षेत्रको सोचाइ
सधैँका लागि बिर्साइदिन्छन्
साम्राज्यवादका पक्षपाती बुद्ध
स्वतन्त्रतालाई घृणा गर्छन् ।
“किन थाहा छ?”
–“प्रतीक्षा गर !”
यताका उनी उतिए झै गरेर
लडाइँ चहान्छन् शायद
अनि रम्न चहान्छन्
शान्त रगतको रौद्र उम्लाइमा
पौड्न चहान्छन्
शीतल रगतको ऊष्ण बगाइमा ।
अन्त्यमा बुद्ध
वास्तवमा बुद्ध
पड्कन चहान्छन् पृथ्वीको विष्फोटसँगै
प्यारो बोधिवृक्ष अँगालेर
रक्तरंजित माटो चुम्दै
भूत, वर्तमान, भविष्य…
सधैँ नै
ब्रह्माण्ड-शान्तिका लागि
मात्र ब्रह्माण्ड-शान्तिका लागि !
(National School of Sciences, NIST, Lainchaur मा सन् १९९६/९७ मा भएको कविता प्रतियोगितमा प्रथम घोषित यो कविता Explorer 97 मा प्रकाशित भएको थियो । )
